ذهن آزاد

همیشه برام جای سوال بود که چرا بین توزیع‌های لینوکس، CentOS بیشترین تعداد سرور‌ها رو به خودش اختصاص داده. حتی تو ایران همیشه با هر شرکت یا گروهی که کار می‌کردم و قرار بود یه سرویس لینوکسی براشون راه بندازم بهم می‌گفتن که می‌خوان از CentOS استفاده بشه و وقتی من دلیلش رو می‌پرسیدم، جز در موارد نادر و «به جا» یا اصلا دلیلی وجود نداشت، یا دلیل قانع‌کننده‌ای نبود. به هر حال الان خوشحالم که می‌بینم توزیع‌های دیگه هم دارن جا می‌افتن و مخصوصا اینکه دبیان دوباره شده محبوب‌ترین توزیع سرورها.

داشتم یه دستی به سر و روی این دبیانم می‌کشیدم و بسته‌های اضافی رو پیدا و از رو سیستم حذف می‌کردم. بعد دیدم یه سری هم بسته و کتابخونه بوده که در طول زمان حذف کردم ولی فایل‌های تنظیماتشون هنوز هست. به اصطلاح purge نکرده بودمشون. من هم که خوب حساسیت ذهنی دارم رو این موارد و سریعا تصمیم گرفتم که همه این بسته‌ها به طور کامل حذف بشن. فقط کافی بود این دستور رو بزنم:

root@Hell:~# dpkg -l | grep "^rc" | cut -d" " -f 3 | xargs apt-get -y purge

- یکی از بزرگترین مرد‌هایی که جهان تا به حال به خودش دیده بود از دنیا رفت.
- حیف! واقعا حیف! حیف شد مرد. محصولاتش خیلی قشنگ هستن. طراحی اون‌ها عالی! واو! دنیا تاثیرگذارترین آدم روی زمین در قرن حاضر رو از دست داد!
- ...

جملاتی شبیه این جمله چیزهایی هست که این روزها تو تمام اینترنت از سر و کول آدم بالا میره. وقتی می‌ری تو فیس‌بوک، همه آواتارها تغییر کرده به عکس استیو جابز. تو توئیتر همه راجع به اون توئیت می‌کنن. همه جا پر شده از سخنان به اصطلاح قصار جابز. وبلاگ‌ها و سایت‌های خبری همه در غم و اندوه استیو جابز نشستن. با خودم فکر می‌کنم که چرا؟ به نتیجه‌ای نمی‌رسم. دقیقا نمی‌دونم چی باید گفت. یا اصلا باید در این مورد چیزی گفت اصولا یا نه! چطور باید یه تلنگوری به این جامعه زد؟ میشه اصلا از این جامعه پرسید که «دارید چی کار می‌کنید؟» می‌فهمید چی کار می‌کنید؟ چرا همیشه سعی می‌کنید از همه قهرمان درست کنید؟ چرا فکر می‌کنید دنیا بدون استیو جابز یه چیزی کم داره؟

یه دقیقه صبر کنید اصلا. من هم مثل شما به جابز احترام می‌گذارم و از مرگش خوشحال نیستم. من هم اون رو آدم بیزنس‌من، خلاق و با پشتکاری می‌دونم. اون پولدار شد. شرکت اون محصولات قشنگی رو ارائه کرد، اما می‌دونید به چه قیمتی؟ شما استیو جابز رو می‌شناسید؟ شمایی که عکس پروفایلت رو تغییر دادی به عکس ایشون، آیا تا حالا دو صفحه مقاله راجع به ایشون خوندی؟ می‌‌دونستی که پارسال ۹ نفر از کارکنان شرکت خط تولید آیفون در شرکت فاکس‌کانز تایوان خودکشی کردن؟ فکر می‌کنید که چرا؟ اطلاعی دارید اصلا ازش؟ با طرز مدیریتش آشنا هستید؟ می‌دونستید که کارمندان اپل وحشت داشتن از اینکه با استیو تو آسانسور همسفر بشن؟ چون می‌ترسیدن تا وقتی آسانسور برسه پایین کارشون رو از دست داده باشن!



واکنش ریچارد استالمن به مرگ جابز این طور هست:

استیو جابز، کسی که پیشگام تبدیل کامیپیوتر به یک زندان باحال بود، در گذشت. زندانی که برای محروم کردن احمق‌ها از آزادی‌هایشان طراحی شده بود.

هارولد واشنگتن، شهردار شیکاگو، درباره دالی، شهردار فاسد پیش از خود گفته بود: «خوشحال نیستم که او مرده، ولی خوشحالم که دیگر نیست». هیچکس سزاوار مرگ نیست، نه جابز و نه آقای بیل (گیتس) و نه کسانی که کارهای شیطانی‌تری از این دو انجام داده‌اند. با این حال، همه ما سزاوار دیدن روزی که تاثیر بدخواهانه جابز بر روی رایانش مردم پایان می‌پذیرد هستیم.
بدبختانه به رغم غیبت جابز، این تاثیر همچنان ادامه‌ خواهد یافت. تنها می‌توانیم امیدوار باشیم جانشینان او، در تلاش برای ادامه راه او، کمتر موفق باشند.[۱]

می‌دونید چرا ریچارد این طور واکنش نشون داده؟ برای اینکه استیو تمام مدت در تلاش برای محدود کردن آزادی کاربرانش بوده. محصول قشنگ در قبال از دست دادن آزادی! محصولاتی که هیچ وقت بازخورد کاربرانش براش اهمیتی نداشت. محصولاتی که حتی برای اپل جاسوسی می‌کنن. حتما فراموش نکردید که آیفون اطلاعات تمام جاهایی که می‌رفتید رو به طور مخفیانه جمع‌آوری می‌کرد! یکی دیگه از کارهای ظالمانه‌ای که اپل کرده ثبت پتنت‌های احمقانه‌ای بوده که به ضرر جامعه بشری و آزادی آدم‌ها تموم میشه. مثلا شما می‌دونستید که اپل جلوی فروش محصولات گالاکسی سامسونگ رو گرفته فقط به خاطر اینکه میگه شبیه محصولات من هستند؟ می‌دونید یکی از موارد شباهت چیه؟ طراحی مستطیلی با گوشه‌های گرد! یا یکی دیگه از موارد شباهت استفاده از گل آفتاب‌گردان به عنوان آیکون یکی از برنامه‌هاست! می‌تونید تصور کنید این یعنی چی؟ می‌تونید بپذیرید که اگر دنیا اینجوری پیش بره فقط اپل هست که می‌تونه از گل آفتاب‌گردون برای آیکون برنامه‌هاش استفاده کنه؟ آیا استیو جابز و اپل دنیا رو محل بهتری برای زندگی آدم‌ها کردن؟

دوستان، استیو فقط یه بیزنس‌من بوده که برای سود شخصی خودش کار می‌کرده! فقط و فقط! این آدم رو نپرستید! هیچ کسی رو نپرستید! چیزهای مهم‌تری تو این دنیا وجود داره. آدم‌هایی هستند که کارهای مهم‌تری کردن، برای بشریت، برای آزادی انسان‌ها. ریچارد استالمن رو می‌شناسید؟ می‌دونید تمام عمرش رو برای دفاع از آزادی کاربری کامپیوتر صرف کرده؟ لینوس ترووالدز رو چطور؟ اون هم می‌تونست به پولداری بیل گیتس باشه الان! اما این کار رو نکرد و کدهایی که نوشته بود رو برای همه به طور آزاد منتشر کرد. می‌دونید همین وبی که هممون بهش وابسته هستیم رو شخصی به اسم تیم برنرز لی ساخته و به طور آزاد در اختیار عموم قرار داده؟ اما شما اون‌ها رو حتی نمی‌شناسید. اگر شناختید هم نباید بپرستید! همه حرف من همینه!

[۱] ترجمه از مهدی فتاحی در آزادراه

امروز دوم اردیبهشت (۲۲ آوریل) هست. روز زمین. روزی که شاید برای ما تلنگری باشه تا به این فکر کنیم که چطوری کمتر به زمین و محیط زیست آسیب برسونیم. بیاید از همین امروز فقط یکی از عادت‌های بدمون که به محیط زیست آسیب می‌رسونه رو ترک کنیم. به خاطر خودمون، به خاطر زمین...

لری کلی‌من موسس سازمان «دیده‌بان عدالت» که بعدها از این سازمان جدا شد و یک سازمان دیگه به اسم «دیده‌بان آزادی» رو تاسیس کرد، دیروز شکایتی رو علیه فیس‌بوک و موسس اون زاکربرگ به دادگاه داده و غرامت یک میلیارد دلاری خواسته. علت شکایت حذف صفحه مربوط به «انتفاضه سوم» فلسطینی‌ها هست. اگه گذشته لری کلی‌من رو بخونید می‌بینید که این اولین بارش نیست که بر علیه شخص یا سازمانی شکایت کرده. به طور تخصصی کارش همین هست انگار. من در مورد گذشته‌اش چیزی نمی‌دونم ولی در مورد این شکایت آخری کمی باهاش موافق هستم. به نظر من حذف این صفحه درست نبود. شاید عده‌ای بگن که این صفحه مردم رو دعوت به خشونت می‌کرد، اما با یه جستجوی کوچولو میشه خیلی موارد مشابه دیگه رو پیدا کرد که هیچ وقت از فیس‌بوک حذف نمیشن.





فیس‌بوک برای این کارش این توجیه رو آورده:

We don’t typically take down content that speaks out against countries, religions, political entities, or ideas. However, we monitor pages that are reported to us and when they degrade to direct calls for violence or expressions of hate – as occurred in this case – we have and will continue to take them down.

خوب، با این توجیه خیلی صفحات دیگه فیس‌بوک هم می‌تونن حذف بشن. مثل این، یا این، یا این که مربوط به ایرانه، یا حتی این که مربوط به حسن نصرالله هست. در واقع این برخورد دوگانه با آزادی غیر قابل قبوله.