سفر تونس

بعد از ۱۷ ساعت بالاخره از ریاض رسیدم شهر تونس. بماند که به خاطر نداشتن ویزای تونس دچار استرس بودم، طولانی بودن سفر و چند ساعت معطلی تو فرودگاه استانبول هم خیلی خسته‌ام کرد. اما فعلا که سالم و بدون مشکل رسیدم تونس. تو فرودگاه کسی که مسئول گرفتن ویزام بود اومده و کارم رو انجام میده و حالا می‌تونم از فرودگاه خارج بشم. قبلش میرم صرافی تو فرودگاه تا کمی دلار عوض کنم با دینار. نرخ تبدیل دینار تونس رو اصلا نمی‌دونستم و وقتی فهمیدم که نسبتش به دلار ۱.۲۷ هست واقعا شوکه شدم. انتظار نرخ چند هزار تایی داشتم. مثل ریال ایران. به محض اینکه از ساختمون فرودگاه خارج میشم و می‌رسم به هوای آزاد، نسیم خنکی رو احساس می‌کنم. هوا عالیه. هوای پاییزی و خنک، عالی. فکر می‌کنم شاید چون از عربستان اومدم هر هوایی ممکنه به نظرم عالی باشه. باید بعدا در موردش فکر کنم. چند دقیقه‌ای صبر می‌کنم تا راننده شرکت میاد دنبالم تا من رو برسونه هتل. ساعت ۶ غروب هست که من میرسم هتل.

قبلا کمی راجع به تونس مطلب خوندم و می‌دونم این خیابونی که جادی بهش می‌گه خیابون عشاق نزدیک هتل هست. از تو راهنماها هتل رو پیدا می‌کنم و می‌بینم که هتل ما دقیقا کنار این خیابون هست. علی‌رغم خستگی و سرما میرم تو این خیابون کمی قدم بزنم. خیابون خیلی ساکت هست و نور کمی داره. کم‌کم متوجه زوج‌هایی میشم که یا ایستادن یا دارن قدم می‌زنن. همین‌طور که از کنارشون رد میشم می‌بینم بعضی‌هاشون مشغول عشق‌بازی و بوسه هستن. من کمی خجالت می‌کشم و سعی می‌کنم سمت دریا رو نگاه کنم تا هم خودم راحت باشم و هم اونها. تقریبا تو هر گوشه‌ای یک دختر و پسری هستند. به نظر میرسه واقعا این خیابون برای همین منظور ساخته شده. همه زوج هستند غیر از من و آقایی که برای ورزش اومده و دوان دوان از کنار من رد میشه. از خیابون ساحلی خارج میشم و چند تا بلوک می‌رم به سمت شهر. لباس گرم ندارم و هوا هم سرد شده. می‌لرزم و سعی می‌کنم تو مسیر هتل قرار بگیرم. برمی‌گردم هتل و ۱۲ ساعت می‌خوابم!

صبح برای صبحانه می‌رم پایین. اینجا جایی هست که من صبحانه می‌خورم. رو به یه دریاچه کوچیک کنار مدیترانه.



بارون که بند میاد میرم تو خیابون عشاق و خیابون‌های اطراف یه چرخی بزنم. خیابون عشاق مثل دیشب نیست و آدم‌هایی که الان اومدن اینجا بیشتر برای ورزش و پیاده‌روی اومدن. راجع به هوا بیشتر فکر می‌کنم و به این نتیجه می‌رسم که واقعا عالی هست. تمیز و خنک. با اینکه شهر ساحلی هست اما اصلا شرجی نیست. شاید الان به خاطر سردی هواست که شرجی نیست. این قسمت از شهر که من هستم نسبتا خلوته. از ساختمون‌های بلند خبری نیست و بلندترین ساختمونی که این اطراف هست ۴ طبقه به نظر می‌رسه. تعداد ماشین‌ها کمه و برعکس عربستان که همه ماشین‌های بزرگ داشتند اینجا ماشین‌ها خیلی جمع و جور و معمولی و اکثرا فرانسوی هستن. پژو ۱۰۶، ۲۰۶ (فرانسوی) و رنو سیمبول و ۵ خودمون (فرانسوی)، سیتروئن (فرانسوی)، فولکس‌واگن (آلمانی) و بقیه هم تقریبا تو کلاس بدنه ۲۰۶ و کوچک‌تر. حتی تاکسی‌ها هم کوچیکن. یه ۲۰۶ صندوق‌دار هم رد میشه که خیلی دوست دارم بدونم محصول همین ایران‌خودرو مبتکر خودمون هست یا نه.



نکته قابل توجه اینه که تو تمام سطح شهر عکس رئیس‌جمهورشون به در و دیوار زده شده و همه کلوپ‌ها و رستوران‌ها و مراکز تفریحی پارچه‌هایی در تعریف و تمجید از ایشون زدن جلوی سردرشون. همه و همه هم فقط یک عکس رو با پس‌زمینه‌های مختلف زدن. غیر ممکن هست عکس دیگه‌ای از ایشون پیدا کنید و من واقعا علتش رو نمی‌دونم. شاید مثل همه کسانی که پیر شدنشون رو می‌خوان قایم کنن. ایشون از نوامبر ۱۹۸۷ با یک کودتای بدون خونریزی قدرت رو به دست گرفته و تا الان هم هر دوره با بیشتر از ۹۰٪ آرا رئیس‌جمهور انتخاب میشه!

تونس دومین کشور مدیترانه‌ای هست که من بهش سفر کردم. تونس هم مثل لبنان مستعمره فرانسه بوده و همون فرهنگ رو داره. در واقع خیلی شبیه لبنان هست. ساحل جنوبی مدیترانه و تقریبا همون آب و هوا. زیبایی مدیترانه هم که جای خود داره. به خاطر همینه که این قدر توریست داره این منطقه. زبان اول عربی هست که به گفته دوست سوریم با بقیه فرق می‌کنه و حتی اون هم گاهی اوقات نمی‌فهمه عربی تونسی‌ها رو، و زبان دوم فرانسوی هست. از انگلیسی هم خبری نیست و حتی تو رستوران‌ها هم منوی انگلیسی ندارن معمولا و اگه تنها باشم غذا سفارش دادن رو برای من سخت می‌کنه. چون باید از رو منوی عربی و فرانسوی یک چیزهایی حدس بزنم و اون رو سفارش بدم و بعدش دعا کنم که خوب دربیاد. تو تمام خیابون‌ها کافه و رستوران هست و همه هم قسمتی از پیاده‌رو یا کل اون رو میز و صندلی چیدن و مردم اونجا می‌نشینن و غذا می‌خورن. برای شام که تو یک همچین رستورانی نشستم می‌شنوم که صدای بوق میاد. نزدیک‌تر میشه و تعداد بوق‌های زیاد و مختلف. برمی‌گردم و می‌بینم ماشین عروس هست. با تزئینی دقیقا شبیه تزئین ماشین‌های عروس تو ایران و بوق زدن و سر و صدا کردن همراهان عروس و داماد. حس خوبی دارم.

سیدی بوسعید
با یکی از همکارها که قبلا یک بار تونس بوده قرار می‌گذاریم که بریم سیدی بوسعید. همکارم میگه دو راه داریم. یا با قطار بریم یا با تاکسی. نمی‌دونستم تونس قطار هم داره. قطار رو انتخاب می‌کنم تا برخورد نزدیک‌تری با مردم داشته باشم. تو مسیر رفتن به ایستگاه می‌بینم که تراموا هم تو سطح شهر هست. ایستگاه قطار خیلی درب و داغون و بی در و پیکر هست. کنترل خاصی هم نداره، اما مردم بلیط می‌خرن. ما هم بلیط می‌خریم و میریم داخل. کسی کنترل نمی‌کنه. کمی عجیبه. ایستگاه خیلی کوچیک هست و حدس می‌زنم قطار هم حتما خیلی کوچیک و جمع و جور هست. وارد ایستگاه که میشه می‌بینم که بله. حدسم درست بوده. کلا دو تا واگن داره که در مجموع به اندازه یک واگن مترو تهران مسافر توش جا نمیشه. خود قطار هم خیلی قدیمی و فرسوده با صندلی‌های چوبی هست. بعد از حدود نیم ساعت می‌رسیم به مقصد. سیدی بوسعید یک شهر ساحلی قدیمی و توریستی در ۲۰ کیلومتری شمال پایتخت هست که دو بخش قدیمی و جدید داره. جالب اینجاست که هزینه ساخت و توسعه بخش جدید شهر رو امیر دوبی میده و طرح اینه که در طی ۱۰ سال آینده این منطقه به قطب گردشگری و توریسم تو مدیترانه تبدیل بشه. تمام دیوارهای منطقه قدیمی شهر سفید هست و تمام پنجره‌ها آبی. روی یک تپه کوچیک سبز قرار داره و منظره بسیار قشنگی رو به مدیترانه داره. مغازه‌هایی هم داره که یک سری گردنبد و لباس و چیزهای تزئینی می‌فروشن و همینطور که رد میشید فروشنده‌ها با خنده میان سراغتون و سر صحبت رو باز می‌کنن تا بتونن در نهایت چیزی بهتون بفروشن. معمولا هر توریستی که میاد تونس،‌ حتما یک روز رو تو سیدی بوسعید سپری می‌کنه. طبق معمول هم پر هست از کافه و رستوران. ما هم می‌ریم تو یک کافه و یک چایی و قلیون می‌گیریم. تو چایی یک سری دانه‌های روغنی و یک گیاه سبز هم هست. اصلا از طعمش خوشم نمیاد و نمی‌خورم. موقع برگشتن تو یک مغازه یک مجسمه می‌بینم و تصمیم می‌گیرم بخرمش. فروشنده انگلیسی بلد نیست و به کمک این دوست سوریم قیمت رو ازش می‌پرسم. ۱۷۰ دلار! باورنکردنیه. مجسمه رو می‌گذارم سر جاش و میام بیرون. دوست سوریم راهنمایی می‌کنه که اینجا همین جوری هست. اگر می‌خواهی بخری باید چونه بزنی. اصلا به این قیمت اولیه توجه نکن. پس از کلی سر و کله زدن با فروشنده ۳۰ دلار می‌خرمش. ۱۷۰ به ۳۰! بدی این جور معامله اینه که هر چی ارزون‌تر هم بخری باز هم این احساس رو داری که سرت کلاه رفته! به هر حال من خوشم اومده بود و دوست داشتم یک یادگاری هم از تونس داشته باشم. برمی‌گردیم ایستگاه. کسی بلیط نمی‌فروشه. ما هم بدون کنترل میریم داخل.






تو مسیر برگشت از قطار پیاده می‌شیم تا کارتاژ رو هم بینیم. نگهبون محوطه اجازه ورود نمیده. ظاهرا بلیط می‌خواد و تو محل هم بلیط فروخته نمیشه. توریست‌ها یک بلیط کلی می‌خرن و با اون می‌تونن همه جاهای تاریخی رو برن. کمی که با نگهبون صحبت می‌کنیم میگه عیب نداره شما برید اما انعام من فراموش نشه. دو دینار می‌دیم و می‌ریم محوطه رو می‌گردیم. وقتی برمی‌گردیم ایستگاه قطار بلیط می‌خریم و منتظر قطار می‌مونیم. کنارمون دو تا دختر و یک پسر نشستن که هر از گاهی بهمون نگاه می‌کنن و به نظر میرسه می‌خوان حدس بزنن ما کجایی هستیم. یکی از دخترها به عربی چیزی می‌پرسه و دوست سوریم جواب میده. متوجه میشم که میگه خودش از سوریه هست و من از ایران. دختره یهو با خوشحالی رو به من میگه «من ایرانی را دوست دارم». من با حالت تعجب و خوشحالی جواب میدم «ممنون، خیلی خوشحالم که فارسی بلدی.» در جواب به انگلیسی بهم میگه خیلی کم بلدم. نفهمیدم چی گفتی. به نظر میرسه همون یک جمله رو بلده. کمی با هم گپ می‌زنیم تا قطار بیاد. نزدیک تونس که بودیم دو نفر مسئول از واگن جلویی وارد میشن و شروع می‌کنن به کنترل بلیط‌ها. کمی عجیب هست برام. می‌پرسم اینها چرا اینجا بلیط رو چک می‌کنن؟ بهم جواب میدن که کنترل بلیط تصادفی هست و اگر بلیط نداشته باشی باید ۲۰ دینار جریمه بدی (قیمت عادی بلیط زیر یک دینار هست.). در ضمن قطار برای دانش‌آموزها هم مجانی هست. دو سه نفر بلیط نداشتن که اونها رو با خودشون بردن جلوی قطار. پیش خودم فکر می‌کنم که شانس آوردیم بلیط خریدیم.



چند روز اول رو فقط تو قسمت خوب و جدید شهر تونس بودم. بعد از یک روز کاری با همکارها تصمیم می‌گیریم بریم قسمت قدیمی شهر رو هم ببینیم. خودشون بهش می‌گن «مدینه». هر چی به سمت قدیمی شهر حرکت می‌کنیم شلوغ‌تر میشه و تعداد زن‌هایی که حجاب دارن بیشتر. ورود ماشین به این محوطه ممنوعه و اکثر سازمان‌های دولتی و وزارت‌خونه‌ها تو این قسمت شهر هست. خیابون‌های باریک با همون ترکیب رنگ سفید و آبی. طبعا هم پر از عکس‌های رئیس‌جمهور. راهنما ما رو از کوچه‌های پیچ در پیچ می‌بره و جلوی یک خونه می‌ایسته و در می‌زنه. می‌پرسیم اینجا چیه؟ میگه رستوران. جالبه. یک خانم در رستوران رو باز می‌کنه و تعارف می‌کنه بریم تو. یه خونه قدیمی که بازسازیش کردن و ازش به عنوان موزه-فروشگاه-رستوران استفاده می‌کنن. کمی داخل رو نگاه می‌کنیم. جای خالی نداره. پشت سر راهنما میریم بیرون و بعد از چند تا پیچ دیگه دوباره جلوی یک در می‌ایسته و در می‌زنه. ظاهرا تمام رستوران‌های این منطقه این شکلی هست. با درب بسته و یک ساختمان قدیمی که بازسازی شده برای این کار. خوشبختانه این یکی جا داره و میریم می‌نشینیم. یک نوازنده داره با قانون آهنگ ملایم عربی می‌زنه و محیط کاملا دلپذیره. منو دوباره فقط عربی و فرانسه هست و من طبق معمول مشکل انتخاب غذا دارم. توجهم به قیمت غذاها جلب میشه. خیلی گرون‌تر از رستوران‌های بالای شهر هست. یک استیک یا نوشابه ۵۰ دینار (حدودا ۴۰ دلار) تموم میشه برام. گرون‌ترین غذایی که تو اطراف هتل خورده بودم حدودا ۲۰ دینار تموم شده بود.




حمامات
یکی دیگه از جاهای دیدنی تونس شهر حمامات هست. این شهر در یک ساعتی جنوب پایتخت هست و مقصد اول توریست‌های خارجی. در ضمن رئیس‌جمهور هم تعطیلاتشون رو تو حمامات سپری می‌کنن. جمعیت این شهر حدود ۲۰ هزار نفر هست به علاوه ۵۰ هزار توریست! جذابیت‌های این شهر ساحل‌ها و ورزش‌های آبی هست. این شهر هم دو قسمت قدیمی و جدید داره. تو بخش قدیمی خیابون‌ها و خونه‌ها مثل سیدی بوسعید با همون ترکیب رنگ سفید و آبی هست که تقریبا تمامش شکل بازار به خودش گرفته. یک قلعه هم از زمان کارتاژها هست که نسبتا سالم مونده و بازسازی شده. قلعه درست کنار مدیترانه هست و چند متر با آب فاصله داره. تو اون چند متر یک کافه باریک ولی طولانی هم درست کردن که آدم‌ها ساعت‌ها اونجا می‌نشینن و دریا رو نگاه می‌کنن. بخش جدید شهر هم که بسیار عالی ساخته شده. در واقع خودش ایجاد نشده، بلکه با معماری شهری ساخته شده. پر از مراکز تفریحی، کلوب‌های ورزشی، کازینو و ساحل‌های قشنگ.



تو اینجا هم مشکل ناشناخته بودن ایران رو داریم. در واقع بهتره بگم اشتباه شناخته شدن اون رو. با همکارهای غیر آسیایی که حرف می‌زنم می‌فهمم ایران رو یک کشور عرب می‌دونن. قضیه از اینجا شروع شد که داشتیم یه بحثی می‌کردیم که من توش گفتم «خلیج فارس». همکار فنلاندی با تعجب پرسید که چرا به این اسم صداش می‌کنم. من هم کلی با حوصله تاریخ ایران و خلیج فارس و عرب نبودن ایران رو براش توضیح میدم. از شوش و تخت‌جمشید براش تعریف می‌کنم، تا دوران پس از اسلام و فردوسی و از اوضاع فعلی ایران. از انتخابات و نظر مردم در مورد اسلام و حکومت میگم و آخر سر رجوعشون میدم به ویکی‌پدیا. کلی با هم گپ می‌زنیم و خیلی چیزها براشون روشن میشه و در نهایت میگن رسانه‌های غرب دروغ میگن راجع به ایران و ما خودمون باید بیایم ایران رو ببینیم.

بدون اغراق میگم، با همه این زیبایی‌ها دلم برای ایران تنگ شده و الان خوشحالم که دارم برمی‌گردم ایران. تو تاکسی فرودگاه که نشستم راننده ازم می‌پرسه کجایی هستی؟ بهش میگم ایرانی. با کلی خوشحالی میگه «نژاد اوکی»! ای خدا، یعنی باز هم باید شفاف‌سازی کنم؟!

پ.ن. تو فرودگاه تونس که نشسته بودم و این مطلب رو می‌نوشتم با آقای کناریم کمی راجع به بلیط و گیت صحبت کردیم. بعد کاشف به عمل اومد که ایشون هم ایرانی هست و از اصفهان و برای ارائه تزش تو یک کنفرانس بین‌المللی اومده. کلی خوشحال میشم،‌ چون چند ساعت بیکاری تو فرودگاه رو باهاش حرف می‌زنم.